I. Przepisy wprowadzające zmianę

29 grudnia 2015 roku Parlament Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił ustawę o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 35).

Najważniejsze zmiany dotyczą:

  1. obowiązku szkolnego dziecka od 7. roku życia,
  2. prawa do rozpoczęcia edukacji szkolnej dziecka od 6. roku życia,
  3. obowiązku przedszkolnego dla dziecka 6-letniego,
  4. prawa dziecka w wieku od 3. do 5. roku życia do korzystania z wychowania
    przedszkolnego.
  • Obowiązek szkolny dziecka rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat.
  • Dziecko 6-letnie będzie miało prawo do rozpoczęcia nauki w klasie pierwszej szkoły podstawowej, o ile korzystało z wychowania przedszkolnego w roku szkolnym poprzedzającym rok szkolny, w którym ma rozpocząć naukę w klasie pierwszej.
  • Rodzice mogą zapisać do klasy pierwszej dziecko 6-letnie, które nie uczęszczało do przedszkola. Muszą jednak uzyskać opinię o możliwości rozpoczęcia przez dziecko nauki w szkole wydaną przez publiczną lub niepubliczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną.
  • Na wniosek rodziców – złożony do końca marca 2016 r. – w roku szkolnym 2016/2017 naukę w klasach odpowiednio pierwszej i drugiej mogą kontynuować dzieci:
    – urodzone w 2009 r., które w roku szkolnym 2015/2016 rozpoczęły naukę w klasie pierwszej,
    – urodzone w I połowie 2008 r., które w roku szkolnym 2015/2016 uczęszczają do klasy drugiej szkoły podstawowej.
  • Dzieciom, które mają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, można odroczyć obowiązek szkolny, jednak nie dłużej niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat. W tym przypadku dziecko kontynuuje przygotowanie przedszkolne.

II. Wychowanie przedszkolne

  • Od 1 września 2016 r. wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat.
  • Wychowanie przedszkolne jest realizowane w przedszkolach, w innych formach wychowania przedszkolnego (punktach przedszkolnych, zespołach wychowania przedszkolnego) oraz do dnia 31 sierpnia 2019 r. także w oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych.
  • Od 1 września 2016 r. wszystkie dzieci 6-letnie oraz wszystkie chętne dzieci 5-letnie i 4-letnie mają mieć zapewnione miejsce realizacji wychowania przedszkolnego.
  • Od 1 września 2017 r. gmina ma obowiązek zapewnienia miejsca realizacji wychowania przedszkolnego każdemu dziecku 3-letniemu.
  • Dziecko w wieku 6 lat ma obowiązek odbycia rocznego przygotowania przedszkolnego w przedszkolu, oddziale przedszkolnym przy szkole podstawowej lub w innej formie wychowania przedszkolnego.

REKRUTACJA DO PRZEDSZKOLA

Przeprowadzenie rekrutacji do publicznych placówek wychowania przedszkolnego oraz określenie jej zasad należy do zadań gminy.

Zgodnie z ustawą o systemie oświaty rekrutacja do publicznych placówek wychowania przedszkolnego jest przeprowadzana w oparciu o zasadę powszechnej dostępności. Przyjmuje się do nich kandydatów zamieszkałych na obszarze danej gminy po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego. W przypadku większej liczby kandydatów niż liczba wolnych miejsc wychowania przedszkolnego na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego brane są pod uwagę łącznie następujące kryteria:

  1. wielodzietność rodziny kandydata,
  2. niepełnosprawność kandydata,
  3. niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata,
  4. niepełnosprawność obojga rodziców kandydata,
  5. niepełnosprawność rodzeństwa kandydata,
  6. samotne wychowywanie kandydata w rodzinie,
  7. objęcie kandydata pieczą zastępczą.

Kryteria te mają jednakową wartość.

  • W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych w pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dane przedszkole nadal dysponuje wolnymi miejscami, w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, który określa
    także dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów.
  • Jeżeli liczba dzieci, którym gmina ma obowiązek zapewnić możliwość korzystania z wychowania przedszkolnego, zamieszkałych na obszarze danej gminy, zgłoszonych podczas rekrutacji do publicznej placówki wychowania przedszkolnego, przewyższy liczbę miejsc w tej placówce, jej dyrektor informuje wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o nieprzyjęciu dziecka. W tym przypadku wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest obowiązany pisemnie wskazać rodzicom inną publiczną placówkę wychowania przedszkolnego, która może przyjąć dziecko. Czas pracy tej placówki powinien być zbliżony do czasu pracy na przykład przedszkola, do którego rodzice zgłosili dziecko.
  • Postępowanie rekrutacyjne do publicznych przedszkoli musi być przeprowadzane dla wszystkich dzieci w kategoriach wiekowych przewidzianych w ustawie o systemie oświaty, czyli dla dzieci w wieku 3–6 lat, a nie tylko dla wybranych czy wskazanych przez gminę.
  • Dziecko w wieku 3 lat ma prawo uczestniczyć w postępowaniu rekrutacyjnym. Decyzję o przyjęciu do wybranego przedszkola wydaje komisja rekrutacyjna przedszkola, do którego rodzic zgłasza dziecko. Po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego dyrektor przedszkola ustala organizację pracy przedszkola, w tym odpowiada za tworzenie grup dzieci zbliżonych wiekowo.
  • Jeśli rodzice chcą, by ich dziecko kontynuowało wychowanie przedszkolne w tej placówce, powinni najpóźniej na 7 dni przed rozpoczęciem rekrutacji złożyć pisemną deklarację na ręce dyrektora placówki. Dyrektor nie może odmówić przyjęcia takiej deklaracji (dotyczy to także rodziców dzieci 6-letnich). Przedszkole nie jest przeznaczone wyłącznie dla dzieci 3-, 4- i 5-letnich.
  • Wójt (burmistrz, prezydent miasta) nie może narzucić przedszkolom, jakie oddziały mają zostać utworzone w poszczególnych placówkach, ani odmówić rodzicom złożenia wniosków czy deklaracji o kontynuowaniu wychowania przedszkolnego w przedszkolu.
  • Burmistrz, jako organ prowadzący publiczne przedszkola, powinien przestrzegać obowiązujących przepisów prawa oświatowego, w tym w zakresie prowadzenia postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli.

PROCEDURA ODWOŁAWCZA W REKRUTACJI

  • W terminie 7 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych rodzic kandydata może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia. Komisja rekrutacyjna – w terminie 5 dni od dnia złożenia tego wniosku – sporządza uzasadnienie, które powinno zawierać przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym.
  • W terminie 7 dni od otrzymania uzasadnienia rodzic kandydata może złożyć do dyrektora odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej. W ciągu kolejnych 7 dni od otrzymania odwołania dyrektor jest obowiązany rozpatrzyć wniesione odwołanie.
  • Na rozstrzygnięcie dyrektora służy skarga do sądu administracyjnego.

ORGANIZACJA I PROWADZENIE PLACÓWEK WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO

  • Z wszelkimi pytaniami dotyczącymi miejsc wychowania przedszkolnego oraz organizacji i przebiegu rekrutacji rodzice powinni zwracać się do właściwego urzędu gminy lub miasta.
  • Sieć publicznych przedszkoli ustala rada gminy. W przypadkach uzasadnionych warunkami demograficznymi i geograficznymi może uzupełnić sieć publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych o inne formy wychowania przedszkolnego.
  • Dzieci mogą chodzić do przedszkola, punktu przedszkolnego, zespołu wychowania przedszkolnego oraz oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej. Nauczanie, wychowanie i opieka w oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej organizowane są na takich samych zasadach jak w przedszkolach, czyli zgodnie z ramowym statutem przedszkola (dotyczy to także możliwości zapewnienia opieki w wymiarze dłuższym niż 5 godzin dziennie).
  • Przedszkole funkcjonuje przez cały rok szkolny, z wyjątkiem przerw ustalonych przez organ prowadzący na wniosek dyrektora przedszkola i rady przedszkola.
  • W organizacji przedszkola nie są przewidziane ferie zimowe i letnie, a w konsekwencji zalicza się je do tak zwanych placówek nieferyjnych.
  • Ze względów organizacyjnych w okresie wakacyjnym gmina może podjąć decyzję o wyznaczeniu przedszkoli lub innych placówek wychowania przedszkolnego pełniących w tym czasie dyżur. Przedszkole powinno dostosowywać godziny funkcjonowania do potrzeb rodziców.

ZADANIA GMINY

  • Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie edukacji publicznej, a taką
    potrzebą jest między innymi organizacja wychowania przedszkolnego, należy do zadań
    własnych gminy1.
  • Gminy są zobowiązane do zapewnienia miejsc w placówkach wychowania przedszkolnego
    dla wszystkich uprawnionych dzieci.
  • Niezapewnienie miejsc wychowania przedszkolnego dzieciom mającym do tego prawo jest naruszeniem przepisów prawa. Z ramienia państwa kontrolę nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego z punktu widzenia legalności sprawuje właściwy wojewoda. Zgodnie z art. 229 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego2 (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) rodzice mogą złożyć do właściwego wojewody skargę dotyczącą działalności rady gminy.
  • Sieć publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, a także oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych powinna zapewniać wszystkim uprawnionym dzieciom, zamieszkałym na obszarze gminy, możliwość korzystania z wychowania przedszkolnego. Gminy mają także możliwość skorzystania z zasobów, którymi dysponują przedszkola niepubliczne. W takiej sytuacji opłaty ponoszone przez rodziców są takie same jak w przedszkolu publicznym prowadzonym przez gminę.
  • Droga dziecka 5-letniego oraz spełniającego obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego z domu do placówki wychowania przedszkolnego nie powinna przekraczać 3 km.Jeżeli droga dziecka realizującego obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego oraz dziecka 5-letniego z domu do najbliższego publicznego przedszkola, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego lub oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej przekracza 3 km, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka lub zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice3.
  • Znowelizowane przepisy ustawy o systemie oświaty4 przywracają kontrolę kuratorów oświaty nad działaniami jednostek samorządu terytorialnego w zakresie kształtowania sieci szkół i przedszkoli.
  • Kurator oświaty ocenia, czy projektowana sieć przedszkoli zapewni wszystkim dzieciom zamieszkałym na terenie gminy, obowiązanym do realizacji rocznego przygotowania przedszkolnego, możliwość spełniania tego obowiązku, zaś dzieciom 5-letnim, 4-letnim, a od 1 września 2017 r. – także 3-letnim – zagwarantowanie miejsca realizowania wychowania przedszkolnego.

III. Obowiązek szkolny

PRZYJMOWANIE DZIECI DO KLASY PIERWSZEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ

  • Rada gminy ustala sieć publicznych szkół podstawowych po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty.
  • W latach szkolnych 2015/2016 – 2018/2019 dziecko, które realizuje lub będzie realizowało obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne w oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej innej niż szkoła, w której obwodzie mieszka, na wniosek rodziców będzie przyjmowane do klasy pierwszej tej szkoły podstawowej bez przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego.
  • Dzieciom, które w roku szkolnym 2016/2017 rozpoczną naukę w klasie pierwszej szkoły podstawowej, gmina może do 15 czerwca 2016 r. wskazać jako miejsce realizacji obowiązku szkolnego inną szkołę podstawową niż ta, w której obwodzie mieszkają. Wyjątek stanowi przypadek, jeśli spodziewana liczba uczniów w klasie pierwszej w szkołach zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5000 mieszkańców przekracza 7; w pozostałych szkołach – 11.
  • Jeżeli droga dziecka z domu do wskazanej przez gminę szkoły przekracza 3 km, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu, a do ukończenia przez dziecko 7 lat – także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej.

PRZYJMOWANIE DO SZKOŁY DZIECI, KTÓRE CHCĄ KONTYNUOWAĆ NAUKĘ W KLASIE PIERWSZEJ I DRUGIEJ

  • Dzieci urodzone w 2009 r., które w roku szkolnym 2015/2016 rozpoczęły naukę w klasie pierwszej szkoły podstawowej, na wniosek rodziców, złożony do 31 marca 2016 r., mogą w roku szkolnym 2016/2017 kontynuować naukę w klasie pierwszej szkoły podstawowej.
  • Wniosek należy składać do dyrektora szkoły podstawowej, do której uczęszcza dziecko. W tym przypadku dziecko nie bierze udziału w postępowaniu rekrutacyjnym do klasy pierwszej na rok szkolny 2016/2017.
  • Wniosek można złożyć także do dyrektora innej szkoły podstawowej, równocześnie powiadamiając dyrektora szkoły podstawowej, do której dotychczas uczęszcza dziecko.
  • Dziecko, którego rodzice złożyli wniosek, w roku szkolnym 2015/2016 kontynuuje naukę w klasie pierwszej szkoły podstawowej, z tym że w tym roku szkolnym nie podlega ono klasyfikacji rocznej i promowaniu do klasy drugiej szkoły podstawowej oraz nie otrzymuje świadectwa szkolnego promocyjnego.
  • Dziecko, którego rodzice złożyli wniosek, w roku szkolnym 2015/2016 zamiast kontynuowania nauki w klasie pierwszej szkoły podstawowej może korzystać z wychowania przedszkolnego w wybranym przez rodziców przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub innej formie wychowania przedszkolnego. Warunkiem jest wyrażenie zgody odpowiednio przez – dyrektora przedszkola lub szkoły podstawowej albo osobę kierującą inną formą wychowania przedszkolnego – na przyjęcie dziecka w trakcie roku szkolnego. O przyjęciu dziecka dyrektor przedszkola, szkoły podstawowej albo osoba kierująca inną formą wychowania przedszkolnego niezwłocznie informuje dyrektora szkoły podstawowej, w której obwodzie dziecko mieszka. W przypadku nieprzyjęcia dziecka do przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej lub innej formy wychowania przedszkolnego w trakcie roku szkolnego dziecko kontynuuje naukę w klasie pierwszej szkoły podstawowej.
  • Przepisy dotyczące dzieci urodzonych w 2009 r., które rozpoczęły naukę w roku szkolnym 2015/2016, dotyczą również szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej.

PRZYJMOWANIE DO KLASY PIERWSZEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ DZIECKA 6-LETNIEGO

  • Dzieci 6-letnie od 1 września 2016 r. mają prawo do rozpoczęcia edukacji szkolnej.
  • Dziecko 6-letnie na wniosek rodziców będzie przyjęte do klasy pierwszej pod warunkiem:

korzystania z wychowania przedszkolnego w roku szkolnym poprzedzającym rozpoczęcie nauki w klasie pierwszej lub

posiadania opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej o możliwości rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej (w przypadku niekorzystania przez dziecko z wychowania przedszkolnego).

  • Do szkoły znajdującej się w obwodzie, w którym mieszka dziecko – zarówno 6-, jak i 7-letnie – dyrektor przyjmie je do pierwszej klasy z urzędu, na podstawie zgłoszenia.
  • Do szkoły znajdującej się poza obwodem, w którym mieszka dziecko, może być ono przyjęte po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego. Wniosek o przyjęcie do szkoły poza obwodem należy składać do dyrektora tej szkoły w terminie określonym przez gminę (terminy rekrutacji określa gmina do końca stycznia danego roku).
  • Organ prowadzący publiczne szkoły może określić wzór wniosku oraz wzór zgłoszenia.

INFORMACJA O GOTOWOŚCI SZKOLNEJ DZIECKA

  • Nauczyciel przedszkola opracowuje informację o gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole do końca kwietnia danego roku szkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym dziecko ma obowiązek albo może rozpocząć naukę w szkole podstawowej.
  • Jeśli rodzice uznają, że uwagi zawarte we wspomnianej powyżej informacji mogą pomóc w dalszej pracy z dzieckiem oraz wspomaganiu jego rozwoju, przekazują ją dyrektorowi szkoły.

IV. Podstawa programowa i podręczniki

  • Podręczniki do edukacji wczesnoszkolnej nie będą zmieniane. Zmodyfikowane zostaną treści nauczania zawarte w podstawie programowej wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej (klasy I–III szkoły podstawowej).
  • Podstawa programowa wychowania przedszkolnego zostanie uzupełniona o zapisy dotyczące wiadomości i umiejętności potrzebnych do kontynuowania przez dzieci edukacji w szkole. Wymagania te będą stanowiły integralną część podstawy programowej wychowania przedszkolnego.
  • Zmieniona – w odpowiednim zakresie – podstawa programowa edukacji wczesnoszkolnej będzie, jak dotychczas, spójna z wymaganiami podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej dla II etapu edukacyjnego (klasy IV–VI szkoły podstawowej).
  • Zmiany podstawy programowej zapewnią nauczycielom możliwość dostosowania procesu nauczania do indywidualnych możliwości i potrzeb dzieci, które w wieku 6 lub 7 lat rozpoczną edukację szkolną w roku szkolnym 2016/2017.
  • O sposobie realizacji wymagań ustalonych w podstawie programowej decyduje nauczyciel przygotowujący program wychowania przedszkolnego dla danej grupy dzieci.
  • Program wychowania przedszkolnego dopuszcza do użytku dyrektor przedszkola.

V. Możliwość odroczenia obowiązku szkolnego dzieci niepełnosprawnych, posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego

  • Dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego mają możliwość dwukrotnego odroczenia spełniania obowiązku szkolnego. Odroczenie nie może trwać dłużej niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat, w myśl przepisów art. 1 pkt 2 lit. a i pkt 6 ustawy z dnia 29 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 35).
  • Wniosek o odroczenie składa się w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat, można go również złożyć ponownie w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 8 lat. Wniosek składa się nie później niż do dnia 31 sierpnia. Odroczenie dotyczy roku szkolnego, w którym dziecko ma rozpocząć spełnianie obowiązku szkolnego (art. 16 a ust. 3 ww. ustawy). W poniższych przypadkach została zachowana również możliwość odroczenia obowiązku szkolnego dzieci posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego do 10. roku życia, czyli:

dotyczy dzieci urodzonych w 2007 r., którym odroczono spełnianie obowiązku szkolnego w roku szkolnym 2015/2016 i którym powtórnie będzie można odroczyć spełnianie obowiązku szkolnego w roku szkolnym 2016/2017. Wniosek składa się wówczas w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat (art. 10 ust. 1 ww. ustawy),

dotyczy dzieci urodzonych w drugiej połowie 2008 r., tj. w okresie od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., którym odroczono spełnianie obowiązku szkolnego w roku szkolnym 2015/2016 lub 2016/2017. Wniosek może być złożony także w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat (art. 10 ust. 2 ww. ustawy).

  • W powyższych przypadkach dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, którym odroczono spełnianie obowiązku szkolnego na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują to prawo do końca okresu, na jaki zostało udzielone (art. 10 ust. 3 ww. ustawy).
  • Jeśli rodzice chcą się ubiegać o odroczenie obowiązku szkolnego dziecka w roku szkolnym 2016/2017, powinni złożyć wniosek nie później niż do dnia 31 sierpnia 2016 r. Gdy zachodzi potrzeba odroczenia obowiązku szkolnego dziecka również w roku szkolnym 2017/2018, należy ponownie złożyć wniosek w terminie nie później niż do dnia 31 sierpnia 2017 r.

W wyżej wymienionych przypadkach dzieci będą kontynuowały przygotowanie przedszkolne.

VI. Pytania i odpowiedzi

ORGANIZACJA PRACY PRZEDSZKOLA I SZKOŁY

Chciałam zapytać o drogę powrotną 6-letniego dziecka ze szkoły do domu. Czy wystarczy zgoda rodzica na samodzielny powrót dziecka w formie pisemnej dla dyrekcji? W naszej szkole dyrektor nie chce się na to zgodzić i twierdzi, że muszę odbierać dziecko ze szkoły samodzielnie do ukończenia przez nie 7. roku życia.

Prawo oświatowe nie reguluje przepisów dotyczących samodzielnego poruszania się dziecka po drogach publicznych. Przepisy w tym zakresie są zawarte w prawie o ruchu drogowym. Zgodnie z nimi dziecko w wieku do 7 lat ma zakaz samodzielnego korzystania z drogi, w tym także z chodnika. Dziecko przed ukończeniem 7 lat może korzystać z drogi tylko pod opieką osoby czuwającej nad jego bezpieczeństwem. Ustawodawca uznał, że taką opiekę może też sprawować dziecko, które ukończyło 10 lat.

Dyrektor szkoły zgodnie z obowiązującymi przepisami nie może wyrazić zgody na samodzielne opuszczenie placówki przez 6-letnie dziecko.

Właściwa opieka nad dzieckiem jest obowiązkiem rodziców lub opiekunów prawnych. Muszą oni zatem zadbać o to, by 6-letnie dziecko było przyprowadzane do szkoły i odprowadzane z niej przez osobę dorosłą lub na przykład przez któreś z rodzeństwa, jeśli ukończyło 10 lat.

REKRUTACJA DO PRZEDSZKOLI I SZKÓŁ

Chciałabym się dowiedzieć, czy moja córka urodzona w 2010 r. może iść do pierwszej klasy bez żadnych orzeczeń psychologicznych?

Dziecko 6-letnie na wniosek rodziców będzie przyjęte do klasy pierwszej szkoły podstawowej pod warunkiem:
– korzystania z wychowania przedszkolnego w roku szkolnym poprzedzającym rozpoczęcie nauki w klasie pierwszej albo
– posiadania opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej o możliwości rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej (w przypadku niekorzystania przez dziecko z wychowania przedszkolnego).

W związku z powyższym, jeśli Pani córka (urodzona w 2010 r.) w roku szkolnym 2015/2016 – jako 5-latka – realizuje roczne obowiązkowe przygotowanie przedszkolne, będzie mogła na Pani wniosek uczęszczać do pierwszej klasy szkoły podstawowej w roku szkolnym 2016/2017 bez opinii z poradni psychologiczno-pedagogicznej.

DZIECI KONTYNUUJĄCE NAUKĘ W KLASIE PIERWSZEJ I DRUGIEJ

W związku z nowelizacją ustawy o systemie oświaty chciałabym zapytać, czy uczeń urodzony w drugiej połowie 2008 r. ma możliwość kontynuowania nauki w klasie drugiej? Jeżeli tak, to czy takie dziecko nie będzie podlegało klasyfikacji rocznej?

Zgodnie z nowymi przepisami na wniosek rodziców – złożony do końca marca 2016 r. – w roku szkolnym 2016/2017 naukę w klasach odpowiednio pierwszej i drugiej mogą kontynuować dzieci:
– urodzone w 2009 r., które w roku szkolnym 2015/2016 rozpoczęły naukę w klasie pierwszej,
– urodzone w I połowie 2008 r., które w roku szkolnym 2015/2016 uczęszczają do klasy drugiej szkoły podstawowej.

Przepisy umożliwiające kontynuowanie nauki w klasie pierwszej i drugiej dotyczą wyłącznie dzieci, które w wieku 6 lat obowiązkowo szły do szkoły.

Dzieci urodzone w II połowie 2008 r. obowiązkowo szły do szkoły w wieku 7 lat w roku szkolnym 2015/2016, więc nie obejmują ich przepisy zawarte w znowelizowanej ustawie (w roku szkolnym 2014/2015 poszły one do klasy pierwszej jedynie na wniosek rodziców).

W wyjątkowych przypadkach, uzasadnionych poziomem rozwoju i osiągnięć ucznia w danym roku szkolnym lub stanem zdrowia ucznia, rada pedagogiczna może postanowić o powtarzaniu klasy przez ucznia klas I–III szkoły podstawowej, na wniosek wychowawcy klasy po zasięgnięciu opinii rodziców ucznia lub na wniosek rodziców ucznia po zasięgnięciu opinii wychowawcy klasy. Uczeń będzie podlegał przepisom dotyczącym klasyfikowania i promowania. Jeśli rada pedagogiczna przychyli się do wniosku rodziców (lub wychowawcy), uczeń nie otrzyma promocji do klasy trzeciej.

W związku z powyższym przepisem nie ma przeszkód, aby rodzice złożyli wniosek o powtarzanie klasy przez ucznia klasy drugiej szkoły podstawowej, niezależnie od tego, czy poszedł on do szkoły jako 6-, czy 7-latek.

Czy w przypadku posłania dziecka 6-letniego do klasy pierwszej w roku szkolnym 2016/2017 rodzic będzie mógł tak jak w tym roku – bez konsekwencji klasyfikacyjnych – zdecydować o pozostawieniu własnego dziecka w klasie pierwszej na rok szkolny 2017/2018?

Przepisy umożliwiające kontynuowanie nauki w klasie pierwszej i drugiej szkoły podstawowej odnoszą się wyłącznie do roku szkolnego 2016/2017. Z tego prawa mogą skorzystać tylko dzieci, które w wieku 6 lat obowiązkowo szły do klasy pierwszej, czyli:
– urodzone w 2009 r., które w roku szkolnym 2015/2016 rozpoczęły naukę w klasie pierwszej,
– urodzone w I połowie 2008 r., które w roku szkolnym 2015/2016 uczęszczają do klasy drugiej szkoły podstawowej.

Od roku szkolnego 2016/2017 6-latki nie będą miały obowiązku szkolnego. Decyzja o zapisaniu 6-letnich dzieci do klasy pierwszej będzie należała wyłącznie do rodziców. Jako uczniowie klasy pierwszej 6-latki będą podlegały przepisom dotyczącym oceniania, klasyfikowania i promowania. Zgodnie z prawem uczeń klas I–III szkoły podstawowej otrzymuje w każdym roku szkolnym promocję do klasy programowo wyższej. W wyjątkowych przypadkach, uzasadnionych poziomem rozwoju i osiągnięć ucznia w danym roku szkolnym lub stanem zdrowia ucznia, rada pedagogiczna może postanowić o powtarzaniu klasy przez ucznia klas I–III szkoły podstawowej, na wniosek wychowawcy klasy po zasięgnięciu opinii rodziców ucznia lub na wniosek rodziców ucznia po  zasięgnięciu opinii wychowawcy klasy.

Czy po ostatnich zmianach w prawie oświatowym dyrektor szkoły może na wniosek rodzica przenieść 6-latka z pierwszej klasy do zerówki?

Dzieci urodzone w 2009 r., które w roku szkolnym 2015/2016 rozpoczęły naukę w klasie pierwszej szkoły podstawowej, mogą na wniosek rodziców kontynuować naukę w klasie pierwszej szkoły podstawowej w roku szkolnym 2016/2017. Taki wniosek rodzice powinni złożyć do dyrektora szkoły, do której dziecko uczęszcza, do 31 marca 2016 r.

Dziecko, którego rodzice złożyli wniosek, w roku szkolnym 2015/2016 kontynuuje naukę w klasie pierwszej szkoły podstawowej. W tym roku szkolnym nie podlega ono klasyfikacji rocznej i promowaniu do klasy drugiej szkoły podstawowej oraz nie otrzymuje świadectwa szkolnego promocyjnego.

Jednocześnie prawo umożliwia korzystanie przez to dziecko z wychowania przedszkolnego w trakcie trwania roku szkolnego. Jeżeli odpowiednio dyrektor przedszkola lub szkoły podstawowej albo osoba kierująca inną formą wychowania przedszkolnego wyrazi na to zgodę, dziecko – na wniosek rodziców złożony do 31 marca 2016 r. – zamiast kontynuowania nauki w klasie pierwszej do końca roku szkolnego 2015/2016 uczestniczy w zajęciach wychowania przedszkolnego.

Moja córka urodziła się w pierwszej połowie 2008 r. i rozpoczęła obowiązek szkolny w wieku 6 lat. Czy teraz istnieje możliwość, aby powtarzała drugą klasę? Czy wystarczy złożenie wniosku, czy też trzeba uzyskać opinię z poradni psychologiczno-pedagogicznej? Czy jest wzór takiego wniosku? Czy wychowawca klasy może nie wyrazić zgody na powtarzanie klasy?

Dzieci urodzone w I połowie 2008 r., które w roku szkolnym 2015/2016 uczęszczają do klasy drugiej szkoły podstawowej, mogą na wniosek rodziców kontynuować naukę w klasie drugiej szkoły podstawowej w roku szkolnym 2016/2017. Wniosek w tej sprawie rodzice powinni złożyć do 31 marca 2016 r. na ręce dyrektora szkoły, do której uczęszcza dziecko.

Ustawodawca nie określił wzoru wniosku. Rodzice samodzielnie przygotowują wniosek i przekazują go dyrektorowi szkoły. Nie jest wymagana jakakolwiek opinia z poradni psychologiczno-pedagogicznej ani zgoda wychowawcy klasy.

Jeśli rodzice złożą wniosek o kontynuowanie nauki w klasie drugiej, dyrektor ma obowiązek go przyjąć.

Mam w klasie trzech uczniów, których rodzice zdecydowali o tym, aby ich dzieci rozpoczęły naukę w klasie pierwszej jeszcze raz. Jakie dokumenty muszą złożyć?

Dzieci urodzone w 2009 r., które w roku szkolnym 2015/2016 rozpoczęły naukę w klasie pierwszej szkoły podstawowej, mogą na wniosek rodziców kontynuować naukę w klasie pierwszej szkoły podstawowej w roku szkolnym 2016/2017.

Rodzice powinni złożyć wniosek do 31 marca 2016 r. na ręce dyrektora szkoły, do której uczęszcza dziecko.

Czy rodzic, składając do 31 marca wniosek o kontynuowaniu przez dziecko nauki w klasie pierwszej na ręce dyrektora szkoły, może w terminie późniejszym zmienić swoje zdanie?

Dzieci urodzone w 2009 r., które w roku szkolnym 2015/2016 rozpoczęły naukę w klasie pierwszej szkoły podstawowej, mogą na wniosek rodziców kontynuować naukę w klasie pierwszej szkoły podstawowej w roku szkolnym 2016/2017.

Taki wniosek rodzice powinni złożyć do 31 marca 2016 r. Biorąc pod uwagę organizację pracy szkoły (w tym konieczność opracowania przez dyrektora arkusza organizacji szkoły na kolejny rok szkolny), a przede wszystkim kwestie związane z klasyfikowaniem i promowaniem uczniów, nie jest brane pod uwagę wycofywanie wniosków złożonych przez rodziców.

Należy podkreślić, że dziecko, którego rodzice złożą wniosek o kontynuowaniu nauki w klasie pierwszej w roku szkolnym 2016/2017, nie podlega klasyfikacji rocznej i promowaniu do klasy drugiej szkoły podstawowej oraz nie otrzymuje świadectwa szkolnego promocyjnego. Po złożeniu wniosku przez rodziców o kontynuowaniu nauki w klasie pierwszej w roku szkolnym 2016/2017 osiągnięcia ucznia nie będą podlegały ocenie. Zatem rada pedagogiczna nie będzie miała podstaw do promowania go do klasy drugiej.

ORGANIZACJA NAUCZANIA

Ilu minimalnie uczniów musi być w klasie pierwszej szkoły podstawowej (szkoła na wsi)?

Zgodnie z prawem oświatowym (art. 61 ustawy o systemie oświaty) zajęcia edukacyjne w klasach I–III są prowadzone w oddziałach klasowych liczących nie więcej niż 25 uczniów. Jednocześnie ten przepis nie wskazuje minimalnej liczby dzieci w oddziale klasy pierwszej.

Określają to przepisy przejściowe odnoszące się do roku szkolnego 2016/2017. Zgodnie z nimi dzieciom, które w roku szkolnym 2016/2017 rozpoczną naukę w klasie pierwszej szkoły podstawowej, wójt (burmistrz, prezydent miasta), do 15 czerwca 2016 r. może wskazać jako miejsce realizacji obowiązku szkolnego szkołę podstawową inną niż szkoła, w której obwodzie dziecko mieszka.

Tych przepisów nie stosuje się, gdy spodziewana liczba uczniów w klasie pierwszej:
1) w szkołach zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5000 mieszkańców przekracza 7,
2) w pozostałych szkołach przekracza 11.

Jeśli w roku szkolnym 2016/2017 do klasy pierwszej szkoły podstawowej znajdującej się na wsi (lub w mieście do 5000 mieszkańców) zostanie zapisanych do siedmiu dzieci, wójt gminy może wskazać inną szkołę, w której dzieci będą realizowały obowiązek szkolny.

Czy w przypadku, gdy rodzic zdecyduje o zapisaniu 6-latka do klasy pierwszej w roku szkolnym 2016/2017, dziecko może zostać odroczone na wniosek w terminie do 31 grudnia i wrócić jeszcze do przedszkola?

Od roku szkolnego 2016/2017 dziecko 6-letnie nie będzie objęte obowiązkiem szkolnym. Będzie natomiast miało prawo do edukacji szkolnej, jeśli rodzice złożą wniosek do dyrektora szkoły.

Dyrektor szkoły nie ma obowiązku rozpatrywania wniosku o odroczenie dziecka 6-letniego, ponieważ obowiązkiem szkolnym w roku szkolnym 2016/2017 są objęte dzieci 7-letnie.

Jeśli zatem zapisze Pani swoje dziecko (urodzone w 2010 r.) do klasy pierwszej szkoły podstawowej w roku szkolnym 2016/2017, nie będzie ono mogło w trakcie roku szkolnego „wrócić” do przedszkola.

Przepis dotyczący możliwości odraczania na wniosek rodziców obowiązku szkolnego dziecka 6-letniego do końca roku  kalendarzowego, w którym dziecko kończyło 6 lat, obejmował dzieci, które obowiązkowo – jako 6-latki – poszły do klasy pierwszej. Obowiązywał on do 31 grudnia 2015 r.

Mój syn, który w 2016 r. kończy 6 lat, aktualnie uczęszcza do zerówki. Chcę, aby poszedł do klasy pierwszej w wieku 7 lat, czyli od 1 września 2017 r. Czy od 1 września 2016 r. musi powtarzać zerówkę, czy może pozostać w domu?

Od roku szkolnego 2016/2017 dziecko w wieku 6 lat jest obowiązane odbyć roczne przygotowanie przedszkolne. Ma też prawo do edukacji szkolnej. Rodzice mogą więc wybrać, czy zapisać 6-latka do klasy pierwszej, czy pozostawić go jeszcze w przedszkolu.

Czy od września 2016 r. dzieci 5-letnie będą mogły realizować edukację przedszkolną w oddziałach przedszkolnych funkcjonujących przy szkołach (nie w ramach realizacji obowiązkowego przygotowania przedszkolnego umożliwiającego wcześniejsze podjęcie nauki w klasie pierwszej)?

Czy rodzice dzieci 5-letnich, planujący posłać je do klasy pierwszej w 2017 r., muszą składać wniosek dyrektorowi szkoły o planowaniu wcześniejszego posłania dziecka do szkoły i potrzebie objęcia go rocznym obowiązkowym przygotowaniem przedszkolnym w oddziale przedszkolnym?

Zgodnie z przepisami znowelizowanej ustawy o systemie oświaty od 1 września 2016 r. obowiązkiem przedszkolnym będą objęte dzieci 6-letnie. Natomiast wszystkie chętne dzieci 4- i 5-letnie mają mieć zapewnione miejsce realizacji wychowania przedszkolnego.

Wychowanie przedszkolne jest realizowane w przedszkolach oraz w innych formach wychowania przedszkolnego. Do dnia 31 sierpnia 2019 r. wychowanie przedszkolne jest realizowane także w oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych.

Zatem dziecko w wieku 5 lat (urodzone w 2011 r.) od 1 września 2016 r., w świetle znowelizowanych przepisów, będzie miało prawo do realizacji wychowania przedszkolnego w przedszkolu, punkcie przedszkolnym, zespole wychowania przedszkolnego albo oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej.

Wybór miejsca realizacji dalszej edukacji pozostawia się rodzicom.

Z dniem 1 września 2017 r. Pani dziecko będzie mogło kontynuować wychowanie przedszkolne jako 6-latek lub rozpocząć edukację szkolną w klasie pierwszej szkoły podstawowej.

Dyrektor szkoły podstawowej przyjmuje dziecko 6-letnie do klasy pierwszej, jeżeli dziecko korzystało z  wychowania przedszkolnego w roku szkolnym poprzedzającym rok szkolny, w którym ma rozpocząć naukę w szkole podstawowej albo otrzymało opinię o możliwości rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej wydaną przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną.

Czy dzieci 5-letnie, które w tym roku szkolnym uczęszczają do przedszkola, są objęte obowiązkiem przedszkolnym, czy nowelizacja zdjęła z nich ten obowiązek? Jeżeli tak, to czy mogą zgodnie z prawem zaprzestać uczęszczania do przedszkola/oddziału przedszkolnego?

Dziecko w wieku 5 lat (urodzone w 2010 r.), które obecnie (w roku szkolnym 2015/2016) korzysta z wychowania przedszkolnego, realizuje do dnia 31 sierpnia 2016 r. obowiązkowe przygotowanie przedszkolne.

Natomiast od 1 września 2016 r., w świetle znowelizowanych przepisów, będzie obowiązane jako dziecko 6-letnie odbyć roczne przygotowanie przedszkolne (w tym samym przedszkolu albo wybranym oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej) lub w związku z tym, że obecnie korzysta z wychowania przedszkolnego,
będzie miało prawo do rozpoczęcia nauki w klasie pierwszej szkoły podstawowej. Wybór miejsca realizacji dalszej edukacji pozostawia się rodzicom.

Czy przedszkole może pobierać dodatkowe opłaty na zakup środków czystości, artykułów papierniczych itp., a także zbierać pieniądze na wyprawkę dla dziecka w wysokości 100 zł za dziecko – na zakup bloków, kredek, plasteliny itp.?

Za zapewnienie warunków działania przedszkola, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, a więc zapewnienie między innymi środków higieny osobistej, artykułów biurowych, zabawek odpowiada organ prowadzący, a nie rodzice dzieci uczęszczających do przedszkola.Niemniej, funkcjonująca w przedszkolu rada rodziców może, zgodnie z uchwalonym regulaminem działalności, gromadzić fundusze z dobrowolnych składek i wspierać statutową działalność przedszkola.

Osobą odpowiedzialną za właściwą organizację pracy przedszkola, w tym także zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu dzieci w przedszkolu, jest bezpośrednio dyrektor przedszkola.

Zgodnie z przepisami prawa oświatowego przedszkole nie może pobierać od rodziców innych opłat niż ustalone przez organ prowadzący za korzystanie z wychowania przedszkolnego w czasie wykraczającym poza ustalony czas bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki (nie krótszy niż 5 godzin dziennie) oraz za wyżywienie.

Zatem pobieranie dodatkowych opłat na zakup środków czystości, artykułów papierniczych itp. jest niezgodne z prawem.

PODSTAWA PROGRAMOWA I PODRĘCZNIKI

Czy od września 2016 r. dzieci rozpoczynające naukę w klasie pierwszej będą uczyły się zgodnie z nową podstawą programową?

Z jakich podręczników będą korzystali uczniowie klas pierwszych – obecnych czy nowych?

Dzieci, które zostaną zapisane do klasy pierwszej (również te, które na wniosek rodziców będą kontynuowały naukę w klasie pierwszej), będą realizowały program nauczania opracowany przez nauczyciela w oparciu o podstawę programową edukacji wczesnoszkolnej. Będą też korzystały z podręczników, które zostały wybrane przez szkoły. Jeśli szkoła wybrała w poprzednim roku szkolnym rządowy podręcznik „Nasz elementarz”, z tego podręcznika w klasie pierwszej oraz z podręcznika „Nasza szkoła” w klasie drugiej będą korzystać uczniowie.

Każdy nauczyciel jest zobowiązany indywidualizować pracę w grupie. Dlatego musi dostosować metody pracy do potrzeb i możliwości dzieci. Zatem nauczyciel, który będzie pracował w klasie, w której są uczniowie zapisani  do klasy pierwszej po raz drugi, będzie wzbogacał program nauczania o dodatkowe treści oraz korzystał z  dodatkowych materiałów edukacyjnych.

Budżet państwa zapewnia każdemu uczniowi klasy pierwszej dotację na zakup materiałów ćwiczeniowych w  wysokości 50 zł.

Nauczyciele pracujący z dziećmi klas I–III mają ponadto do dyspozycji e-podręcznik do edukacji  wczesnoszkolnej (jest on dostępny na stronie internetowej Ośrodka Rozwoju Edukacji – www.ore.edu.pl).  Docelowo w e-podręczniku do edukacji wczesnoszkolnej znajdzie się 495 zajęć edukacyjnych, 700 kart pracy, 650 ćwiczeń interaktywnych, 1000 zdjęć, kilkaset tekstów literackich, kilkadziesiąt filmów edukacyjnych,  animacje i historyjki obrazkowe. Interaktywny e-podręcznik do edukacji wczesnoszkolnej stanowi część projektu  e-podręczników do kształcenia ogólnego.

Czy w roku szkolnym 2016/2017 w klasie pierwszej szkoły podstawowej będzie realizowany program taki sam  jak obecnie? A także jaki będzie program zerówek szkolnych? Czy będą w nim jakieś zmiany?

Dzieci, które zostaną zapisane do klasy pierwszej w roku szkolnym 2016/2017, będą realizowały program  nauczania opracowany przez nauczyciela w oparciu o podstawę programową edukacji wczesnoszkolnej. Będą  też korzystały z podręczników, które zostały wybrane przez szkoły. Jeśli szkoła wybrała w poprzednim roku szkolnym rządowy podręcznik „Nasz elementarz”, z tego podręcznika w klasie pierwszej będą korzystać  uczniowie.

Projekt nowej podstawy programowej wychowania przedszkolnego jest w fazie przygotowywania. Zostanie upubliczniony w marcu 2016 r.