
Już dawno w historii tak wiele nie zależało od naszego kraju. Od teraz, aż po zamknięcie następnego okresu programowania, na Polsce skupiona będzie szczególna uwaga wszystkich krajów UE. W największym stopniu dotyczy to państw ze starej Piętnastki, których podatnicy wnoszą największy wkład finansowy do wspólnego budżetu UE. Jak podkreślają wysokiej rangi urzędnicy z Komisji Europejskiej to naszemu krajowi przypadnie rola papierka lakmusowego, mierzącego sensowność kontynuowania polityki regionalnej i spójności w takim kształcie w przyszłości. Każda nasza decyzja przyznająca lub wstrzymująca dotacje, tempo wydatkowania środków, ale też i jakość wzniesionych przy udziale środków UE inwestycji oraz ich oddziaływanie na naszą gospodarkę i stopę życiową zwykłego obywatela – to wszystko znajdzie się pod lupą urzędników komisji.

metoda pozwalająca przeanalizować atuty i słabości regionu/przedsiębiorcy/sektora/gospodarki wobec szans i zagrożeń stwarzanych przez otoczenie. Skrót SWOT pochodzi od pierwszych liter angielskich słów: strenghts (mocne strony), weaknesses (słabe strony), opportunities (szanse), threats (zagrożenia).

zgodnie z Ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, korzystająca z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, podjętej odpowiednio przez właściwego ministra, jeśli pełni funkcję instytucji zarządzającej albo instytucji pośredniczącej, albo przez wojewodę, jeśli pełni funkcję instytucji pośredniczącej.

instytucja lub firma publiczna i prywatna odpowiedzialna za zlecanie operacji. W przypadku programów pomocy (stosownie do art. 87 Traktatu i w przypadku pomocy przyznanej przez instytucje wyznaczone przez państwa członkowskie) beneficjentami końcowymi są instytucje, które przyznają pomoc. Występują dwa rodzaje beneficjentów końcowych: instytucje wdrażające i ostateczni odbiorcy pomocy.

Jako kraj zbliżamy się do okresu rekordowych transferów środków z Unii Europejskiej na politykę spójności i rozwój regionalny. Polska przejmuje dotychczasową rolę Hiszpanii i staje się największym beneficjentem netto w składającej się z 25, a za chwilę z 27 państw Unii Europejskiej (planowana akcesja Rumunii i Bułgarii). Wielkość środków, które przeznaczono dla naszego kraju to suma niemalże dwukrotnie większa od transferów z UE, na jakie może liczyć wspomniana wcześniej Hiszpania.

osoba, instytucja lub środowisko (grupa społeczna) bezpośrednio korzystająca z wdrażanej pomocy.

podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na formę organizacyjno-prawną oraz sposób finansowania, który otrzymał pomoc publiczną.

cel określający perspektywę, w której ma zostać udzielona pomoc, w tym ogólną strategię pomocy, a także niektóre cele szczegółowe; sprecyzowanie pożądanego obrazu rzeczywistości w przedziale czasowym objętym programem.

cel horyzontalny jest wyznaczony dla wszystkich projektów realizowanych w ramach jednego programu operacyjnego.

precyzyjnie oszacowany cel w konkretnym obszarze działań, który służy osiągnięciu celu szczegółowego. Cel ten jest przedstawiany w przeliczeniu na produkt; cel służący realizacji celów pośrednich, formułowanych dla określenia zadań realizowanych na szczeblu wykonawczym.

cel określony w szerszej perspektywie sektorowej, regionalnej lub krajowej, do której ma się przyczynić realizacja projektu. Cele strategiczne są przedstawione w przeliczeniu na oddziaływanie (np. spadek stopy bezrobocia w grupie długotrwale bezrobotnych).

określenie w fazie wstępnej przygotowania projektu, planowanych efektów, jakie ma przynieść dane działanie o charakterze publicznym.

Absolutna nowość w funduszach strukturalnych. Używając niefachowego języka pozwala w projekcie finansowanym z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego zrealizować działania kwalifikujące się z Europejskiego Funduszu Spójności (maksymalnie do 10 proc. wartości projektów). Działa oczywiście również w drugą stronę, pozwalając ze środków EFS wykonać roboty lub zakupy kwalifikujące się w EFRR. Ta nowa możliwość pozostawia jednak wiele niejasności. Np. kwestia doboru wskaźników, kwestia oceny projektu.

dokument planistyczny określającym cele i kierunki rozwoju regionalnego państwa na okres 25 lat.

dokumenty w postaci programów operacyjnych lub planów rozwoju, opracowywane dla potrzeb wydatkowania środków wstępnie przyznanych (alokowanych) danemu obszarowi lub sektorowi przez Komisję Europejską w ramach Funduszy strukturalnych i towarzyszących im środków krajowych. Określają m.in. cele i główne kierunki wydatkowania środków na podstawie analizy aktualnej sytuacji i trendów rozwojowych danego obszaru lub sektora, kryteria i sposoby realizacji konkretnych projektów, osoby i instytucje odpowiedzialne za wykonanie określonych zadań oraz szacowaną wielkość i rozbicie środków z uwzględnieniem współfinansowania ze wszystkich osiągalnych źródeł budżetowych. Do dokumentów takich zaliczamy sektorowe programy operacyjne, regionalne programy operacyjne oraz Narodowy Plan Rozwoju. Dokumentami programowymi najwyższej rangi są obecnie: Narodowy Plan Rozwoju (NPR) oraz Podstawy Wsparcia Wspólnoty (PWW). W nowej perspektywie NPR zostanie zastąpiony przez Strategię Rozwoju Kraju 2007 – 2015 (SRK), PWW przez Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia (NSRO).