• Rolnictwo

    Stabilne finansowanie rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich
    Zapewnienie sprawnej administracji działającej na rzecz rolnictwa i rozwoju wsi
    Utworzenie jednej Agencji Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez zespolenie istniejących obecnie

EDUKACJA I WIEDZA – PRZYSZŁOŚĆ POLSKIEJ WSI – Marek Zagórski

Po pierwsze: Zatrzymamy proces likwidacji wiejskich szkół

Po drugie: zapewnimy bezpłatne przedszkola

Po trzecie: zwiększymy pozalekcyjnych zajęć w szkołach

Po czwarte: tchniemy nowe życie w wiejskie świetlice

Po piąte: rozwiniemy kompetencje cyfrowe mieszkańców wsi

Po szóste: wzmocnimy szkolnictwo zawodowe, w tym szkoły rolnicze

I wreszcie po siódme: wdrożymy skuteczne mechanizmy transferu wiedzy do rolnictwa, przede wszystkim poprzez bezpłatne i powszechne doradztwo rolnicze.

Polacy uwierzyli że Przyszłość ma na imię Polska. A przyszłość to nasze dzieci. Dzieci mieszkające w mieście i te mieszkające na wsi. Wszystkie zasługują na dostęp do dobrej edukacji. Ale to wymaga zmiany myślenia o edukacji na wsi. Dlatego mówimy: nie likwidacji małych szkól wiejskich!

Zamiast zmuszać gminy do zamykania małych wiejskich szkół zwiększymy subwencję na ich prowadzenie. Każda szkoła, która ma mniej niż siedemdziesięciu uczniów otrzymywać będzie stałe wsparcie, pozwalające jej funkcjonować. Bo dzieci nie mogą być ofiarami nieudolności rządu.

Skończymy z systemem w którym na darmowe studia na państwowych uczelniach dostają się przede wszystkim uczniowie, z dużych ośrodków i z zamożnych rodzin.

Dziś młodzi ludzie uciekają ze wsi bo nie wierzą, że to może być dobre miejsce dla nich i dla ich dzieci. BO widzą likwidowane szkoły. Bo boją się sytuacji w której ich dziecko będzie musiało jeździć kilkadziesiąt kilometrów dziennie, bo nie widzą dla nich szans. Bo ciągle słyszą, że nie ma pieniędzy. A przecież one są. Rząd woli jednak wydać je na zasiłki dla bezrobotnych nauczycieli. To rocznie nawet kilkaset milionów złotych. Ewa Kopacz nie reaguje na to, że kolejne 5 tysięcy nauczycieli trafi wkrótce na bruk. A to tak jakby zamknąć 5 kopalni. A są to wspaniali nauczyciele, którzy chcą i nadal mogą pracować z dziećmi.

Tymczasem w większości wiejskich gmin mniej niż 40% dzieci chodzi do przedszkola. Bo go tam po prostu nie ma. Rząd na siłę wysyła sześciolatki do szkół, zapomina o przedszkolach, zapomina, że przedszkole to fundament dobrej edukacji, że to nie tylko kwestia opieki. To socjalizowanie się, to umiejętność pracy i funkcjonowania w grupie. Wszyscy to już na świecie wiedzą, Dlatego udzielimy wsparcia wiejskim gminom tak aby mogły zapewnić wszystkim dzieciom darmowe przedszkole

Musimy patrzeć na edukację nie tylko pod kątem realizacji podstawy programowej tylko celu jaki chcemy osiągnąć. Ten cel to dobrze przygotowany do dalszej edukacji i funkcjonowania na rynku pracy młody człowiek. Musimy dać nauczycielom i szkołom wiejskim możliwość dopasowywania dostępnych środków do tego aby osiągnąć ten cel. Nie może być tak, że uczniowie z gimnazjów wiejskich mają znacznie gorsze wyniki na egzaminie gimnazjalnym na przykład z języka angielskiego a jedyną reakcją rządu jest kampania pod tytułem: ucz się języków bo warto. Ta bzdurna kampania, za kilka milionów złotych, polegała na tym, że z piętrowego autobusu rozdano w 300 szkołach parę ulotek i gadżetów. Widać ministerstwu pomyliła się edukacja z kampanią wyborczą. Za to skuteczność mieli taką samą jak Bronkobus: zerową.

Wielu ludziom słowo świetlica kojarzy się, delikatnie mówiąc, kiepsko. Ale my wiemy, że dobrze funkcjonująca świetlica to miejsce integracji, to mini ośrodek kultury. To alternatywa dla pijanych przystanków. Nie wiem czy Państwo wiecie, że tylko w dwudziestu trzech gminach wschodniego Mazowsza, w ciągu ostatnich kilku lat, zbudowano lub zmodernizowano około trzystu wiejskich świetlic. Wydano na to dziesiątki milionów złotych. I nic z tego nie wynika. Trzy lata temu tylko dwadzieścia z nich było zimą ogrzewanych. Reszta stała pusta. My to zmienimy. Wdrożymy program aktywizacji świetlic. Tchniemy w nie nowe życie!

Wszyscy wiemy, że w przyszłości edukacja oparta będzie o internet i przekaz elektroniczny. Musimy dać polskim uczniom dostęp do atrakcyjnych zasobów edukacyjnych. Dlatego zadbamy o infrastrukturę w tym zakresie na wsi, Dlatego stworzymy mechanizmy stałego wyposażania szkół wiejskich w cyfrowe narzędzia wysokiej jakości. Zadbamy także o cyfrową edukację starszego pokolenia. My nie będziemy zabierać babci dowodu. My nauczymy ją jak nas polubić na facebooku!

Mówię o tym wszystkim na bazie mojego doświadczenia zawodowego. Jestem szefem Europejskiego Funduszu Rozwoju Wsi Polskiej, realizuję kilkanaście programów edukacyjnych o zasięgu ogólnopolskim. Wiem co w trawie piszczy i jak niewiele tak naprawdę potrzeba pieniędzy do tego aby podnieść jakoś edukacji. Jak zbudować ofertę edukacyjną dla wsi abyśmy na końcu mieli dobry efekt, czyli dobrze wykształconych absolwentów szkół wiejskich, którzy w niczym nie ustępują swoim rówieśnikom z dużych miast a nawet, i to jest moje marzenie – jestem przekonany, że to jest marzenie nas wszystkich – są dużo, dużo lepsi.

EDUKACJA I WIEDZA NA OBSZARACH WIEJSKICH

Cel główny:

Lepsze warunki rozwoju edukacji na obszarach wiejskich oraz ciągłe upowszechnianie wiedzy wśród jej mieszkańców.

Zadania szczegółowe:

1. Utrzymanie małych szkół wiejskich

W 2013 roku zaledwie 14 z 2173 gmin wiejskich i miejsko-wiejskich nie dokładała do utrzymania szkół. System finansowania oparty na zbyt niskiej subwencji, nie uwzględniający wiejskich realiów, i spadająca liczba dzieci wymusza likwidację szkół przez samorządy. Zmienimy system przyznawania subwencji oświatowej w taki sposób, aby w przypadku szkół liczących mniej niż 70 uczniów przyznana gminie subwencja była taka jakby uczniów było w niej 70., niezależnie od ich rzeczywistej liczby. Pozwoli to gminom na utrzymywanie małych i bardzo małych szkół wiejskich. Będziemy ponadto, poprzez odpowiednie ukierunkowanie środków z programu POWER oraz LEADER-a promować inicjatywy poszerzające zakres działalności wiejskich szkół.

2. Powszechny i bezpłatny dostęp do edukacji przedszkolnej

W większości wiejskich gmin mniej niż 40% dzieci w wieku przedszkolnym uczęszcza do przedszkola. Zamierzamy w związku z tym wspierać wszelkie formy organizowania edukacji przedszkolnej. Oddziały przedszkolne powinny funkcjonować samodzielnie, przy szkołach, ale także przy wiejskich świetlicach. Wsparcie samorządów, organizacji pozarządowych, ale także osób fizycznych prowadzących działalność w zakresie prowadzenia przedszkoli będzie jednym z preferowanych kierunków wykorzystania środków z polityki spójności. Naszym celem w tym obszarze jest doprowadzenie do sytuacji, w której każde dziecko wiejskie będzie mogło uczęszczać za darmo do przedszkola.

3. Aktywizacja świetlic wiejskich

Tylko w 23 gminach wschodniego Mazowsza wyremontowano lub zbudowano w ostatnich kilku latach około 300 świetlic. Jednocześnie trzy lata temu tylko 20 z nich było zimą ogrzewanych. Reszta stała pusta. Zmienimy to i uruchomimy specjalny program aktywizacji świetlic wiejskich. Gminom oraz organizacjom pozarządowym, które będą chciały w nim uczestniczyć, zapewnimy środki na zatrudnienie osób prowadzących świetlicę (z funduszy przeznaczanych na aktywne formy zwalczania bezrobocia) oraz preferencje w dostępie do programów, finansujących działalność merytoryczną, która będzie w nich realizowana.

4. Zwiększenie dostępu do zajęć pozalekcyjnych

Specyficzną cechą wsi i małych miast jest ograniczony dostęp do pozaszkolnych form edukacji. Powoduje to mniejsze możliwości kontaktu na przykład z językami obcymi, ośrodkami propagującymi różne formy rozwoju zainteresowań, zwłaszcza w sferze umiejętności kluczowych. Dlatego konieczne jest zwiększenie ilości zajęć finansowanych z budżetu szczególnie w takich obszarach, jak języki obce i nauki matematyczno-przyrodnicze. Zamierzamy w związku z tym skierować specjalne środki na dodatkowe zajęcia pozalekcyjne, które będą organizowane zarówno przez szkoły, jak i organizacje pozarządowe. Warto podkreślić, że dodatkowe dwie lekcje języka angielskiego w trzeciej klasie wszystkich gimnazjów wiejskich to równowartość kosztów poniesionych przez nasze państwo wskutek otwarcia bramek na prywatnych autostradach w letnie weekendy.

5. Program Cyfryzacji Szkół Wiejskich

Trudno wyobrazić sobie znaczącą poprawę w poziomie kształcenia bez możliwości korzystania z internetu. Dlatego szybki i darmowy internet w każdej szkole wiejskiej połączony z Kompleksowym Programem Cyfryzacji Szkół Wiejskich jest ważnym elementem naszej oferty dla polskiej wsi. Program ten oprócz zapewnienia niezbędnej infrastruktury (szybki internet, komputery, tablice interaktywne) koncentrować się będzie na podnoszeniu kompetencji cyfrowych nauczycieli oraz na budowaniu wysokiej jakości zasobów dydaktycznych. Rozwój internetu i kompetencji cyfrowych to warunek rozwoju nie tylko edukacji szkolnej, ale także edukacji dorosłych mieszkańców wsi. Zapewnimy, wykorzystując do tego potencjał szkół, bibliotek i świetlic wiejskich, możliwość stałego, bezpłatnego podnoszenia kompetencji w tym zakresie wszystkim mieszkańcom wsi. Między innymi z tego powodu jednym z priorytetowych zadań naszego rządu będzie umożliwienie dostępu do szybkiego i bezpłatnego internetu jak największej liczbie mieszkańców wsi i małych miast. Zadanie powinno to będzie realizowane poprzez dofinansowywanie kosztów ponoszonych w tym zakresie przez gminy.

6. Rozwój szkolnictwa zawodowego

Zamierzamy w sposób szczególny wzmocnić szkolnictwo zawodowe na terenach wiejskich poprzez preferowanie w dostępie do środków unijnych projektów szkoleniowych i edukacyjnych realizowanych przez i przy udziale szkół zawodowych, działających na terenie wsi i małych miast.

7. Powszechne i darmowe doradztwo rolnicze

Przeprowadzimy reformę systemu doradztwa rolniczego. Określimy zakres świadczeń, oferowanych przez ODR-y, finansowanych w całości przez państwo, oraz precyzyjnie wskażemy beneficjentów uprawnionych do korzystania z usług nieodpłatnych oferowanych przez doradztwo państwowe. Wsparcie doradcze dla gospodarstw małych i średnich finansowane będzie w całości z budżetu (rolnicy korzystaliby z niego nieodpłatnie) natomiast gospodarstwa duże, dla których podstawowe znaczenie ma doradztwo technologiczne, będą korzystać z odpłatnych usług świadczonych przez podmioty komercyjne. Dla tych gospodarstw adresowane będzie działanie w PROW, polegające na refundacji wydatków poniesionych na odpłatne usługi doradcze.

KONKURENCYJNOŚĆ ROLNICTWA

I. Zwiększenie dochodowości produkcji w rolnictwie

1. Ochrona polskiego rynku rolnego przed nieuczciwą konkurencją

a) Wprowadzenie i przestrzeganie norm jakościowych importowanych produktów rolnych i produktów spożywczych. Określenie dopuszczalnego poziomu hormonów, antybiotyków, dioksan itp. Utworzenie Agencji Bezpieczeństwa Żywności wyposażonej w odpowiednie środki techniczne i finansowe.

b) Wprowadzenie znakowania produktów spożywczych określającego kraj pochodzenia surowca rolnego, z którego produkt spożywczy został wytworzony. Budowanie wśród konsumentów patriotyzmu ( „Polskie – oznacza zdrowsze i bezpieczniejsze”).

c) Wyraźne oznakowanie produktów spożywczych pod względem zawartości surowca rolnego z GMO.

d) Wprowadzenie zakazu importu produktów rolnych wytworzonych z naruszeniem norm dobrej praktyki rolnej, ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt obowiązujących w krajach UE.

e) Zmiana sposobu wykorzystania funduszy promocji, tak by fundusz promował tylko produkty rolne wyprodukowane przez polskich rolników, zarówno na rynku krajowym, jak i w eksporcie.

II . Stabilizacja dochodów w rolnictwie

a) Zmiana ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt, w celu zwiększenia stopy procentowej składki, do której przysługuje dotacja. Zwiększenie możliwości reasekuracji dla firm ubezpieczeniowych, by nie obawiały się ubezpieczać rolników.

b) Utworzenie funduszu stabilizacji dochodów rolniczych z wykorzystaniem budżetu krajowego i środków europejskich w ramach działania zarządzanie ryzykiem. Fundusz stabilizacji dochodów byłby uruchomiany w przypadku niewypłacalności podmiotów skupowych oraz w przypadku gwałtownego spadku cen produktów rolnych i spadku dochodów.

c) Wykorzystanie Agencji Rezerw Materiałowych do gromadzenia zapasów produktów rolnych i spożywczych w przypadku sytuacji kryzysowych. Zmiana ustawy o ARM mająca na celu rozdzielenia zadań: żywność, środki medyczne i paliwa oraz bezpośrednie podporządkowanie zadań poszczególnym ministrom w tym Ministrowi Rolnictwa część dotyczącą żywność.

III. Zwiększenie integracji na rynku rolnym

a) Odbudowa Polskiego Narodowego Holdingu Spożywczego (bazę do rozpoczęcia odbudowy może być Krajowa Spółka Cukrowa, Elewarr).

b) Wspieranie tworzenia grup producentów rolnych i umożliwianie grupom przejmowania przetwórstwa.

c) Utworzenie na bazie instytutów naukowych i spółek rolnych Skarbu Państwa o tzw. Znaczeniu strategicznym Holdingu zajmującego się produkcją kwalifikowanego materiału siewnego i materiału zarodowego w hodowli.

d) Zwiększenie wsparcia finansowego z budżetu państwa na postęp biologiczny w produkcji roślinnej i zwierzęcej.

IV. Zwiększenie dochodowości w rolnictwie i wzrost dochodów mieszkańców wsi

e) Utrzymanie dotychczasowego systemu podatkowego i dotychczasowego systemu ubezpieczeń społecznych.

f) Wprowadzenie zasiłku na każde dziecko w rodzinie rolniczej (począwszy od drugiego) a dla mniej zamożnych również na pierwsze po 500 zł miesięcznie. Dotychczas rolnicy są całkowicie wykluczeni z pomocy (nie mogą skorzystać z ulgi podatkowej).

g) Wprowadzenie płatnego urlopu macierzyńskiego dla rolników, podobnie jak w innych grupach.

h) Zwiększenie dopłat do paliwa rolniczego (zwiększenie limitu litrów na hektar 86 l do 126 l oraz zwiększenie stawki zwrotu za 1 litr z 0,95 zł na 1, 30 zł.

i) Umożliwienia przetwarzania żywności we własnym gospodarstwie rolnym. Przetwórstwo metodami tradycyjnymi z produktów rolnych pochodzących z danego gospodarstwa (lub grupy gospodarstw zmuszonych w grupie producentów rolnych). Organizacja wspólnej sprzedaży na rynkach dużych miast.

j) Wsparcie budowy prosumenckich instalacji energetycznych w gospodarstwach rolnych.

k) Umożliwienie wytwarzania biopaliw gospodarstwie rolnych na bazie własnego surowca.

l) Wsparcie finansowe gospodarki wodnej ( mała retencja, konserwacja urządzeń melioracji szczegółowych, systemy nawadniania w powiązaniu z małą retencją).

ROLNICTWO, ROZWÓJ WSI, RYNKI ROLNE, RYBOŁÓWSTWO

Warunkiem konkurencyjności polskiego rolnictwa są: efektywne programowanie w wieloletniej perspektywie, racjonalne, efektywne finansowanie oraz sprawna, skonsolidowana i uczciwa administracja.

Dlatego najpilniejsze zadania dla przyszłego rządu PiS i Zjednoczonej Prawicy to:

  1. Stabilne finansowanie rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich.
  2. Zapewnienie sprawnej administracji działającej na rzecz rolnictwa i rozwoju wsi oraz optymalizacja kosztów jej utrzymania.
  3. Konsolidacja systemu kontroli produktów żywnościowych.
  4. Utworzenie jednej Agencji Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez zespolenie istniejących obecnie kilku instytucji rolniczych.
  5. Programowanie rozwoju.

Zadanie 1. Stabilne finansowanie rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich

Konieczne jest zwiększenie finansowania rolnictwa z budżetu państwa. Za rządów PiS na politykę rolną przeznaczano 3% PKB, natomiast koalicja PO-PSL zmniejszyła wsparcie do 1,5%. Trzeba również pozyskiwać i efektywnie wykorzystywać środki w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, Polityki Spójności, funduszy unijnych, budżetów samorządów czy kapitału prywatnego. Zasady finansowania rolnictwa znajdą się w ustawie rolnej, która zostanie przygotowana w porozumieniu z partnerami społecznymi. Taki akt prawny jest konieczny do ustabilizowania sytuacji w rolnictwie w wieloletniej perspektywie.

Jednym z priorytetów polityki rolnej PiS i obozu prawicy jest wspieranie alternatywnych źródeł przychodów na obszarach wiejskich – działalności turystycznej, rzemieślniczej, usługowej. To właśnie dzięki rozwojowi lokalnych przedsiębiorstw następuje przyśpieszenie rozwoju gospodarczego i postęp cywilizacyjny. Dodatkowa działalność gospodarcza zwiększa dochody rolników i tworzy miejsca pracy dla ich dzieci, które po ukończeniu szkoły często zasilają grono bezrobotnych. Dlatego, aby zapewnić odpowiedni poziom życia mieszkańcom wsi, powołamy do życia Narodowy Fundusz Wspierania Pozarolniczej Gospodarki na Wsi, który pozwoli na uprzemysłowienie i unowocześnienie polskiej wsi oraz aktywizację kapitału społecznego.

Zadanie 2. Zapewnienie sprawnej administracji działającej na rzecz rolnictwa i rozwoju wsi oraz optymalizacja kosztów jej utrzymania

Wielką bolączką polskich rolników jest przerośnięta rozbuchana biurokracja. Dlatego musimy zbudować sprawną i efektywną administrację publiczną, w ramach której instytucje, urzędy i organizacje będą współdziałać na rzecz rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich. Trzeba przywrócić zaufanie rolników do państwa, a będzie to możliwe tylko wtedy, gdy zlikwidujemy patologie szerzące się w urzędach, ograniczymy biurokrację utrudniającą działalność rolniczą, nałożymy na urzędników odpowiedzialność za błędne decyzje.

Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi powierzymy gospodarkę żywnościową, w myśl hasła „od pola do stołu”. Oprócz swoich dotychczasowych zadań resort ten w sposób kompleksowy zajmie się bezpieczeństwem żywności, będzie odpowiadał za zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, szkolnictwo rolnicze czy system ubezpieczeń rolniczych.

Zadanie 3. Konsolidacja systemu kontroli produktów żywnościowych

W dobie chemizacji rolnictwa i żywności musimy dbać o zdrowie i bezpieczeństwo nasze i naszych dzieci, a możemy to osiągnąć tylko poprzez skoordynowane działania obejmujące kompleksowy nadzór nad całym procesem produkcji rolnej, od wytworzenia płodu, poprzez jego obrót, przetwarzanie, transport, po dostarczenie do miejsca sprzedaży i konsumpcję. Dzięki temu z polskich pól na stoły będzie trafiała wyłącznie zdrowa, naturalna żywność. Konieczna jest również konsolidacja systemu kontroli produktów żywnościowych – obecnie zajmują się tym 5 instytucji, które wydają sprzeczne decyzje, działają na podstawie niespójnego prawa, powielają wzajemne kompetencje, przeprowadzają nagminne kontrole i nakładają olbrzymie kary. By uwolnić polskiego rolnika od tak bezdusznych działań, utworzymy jednolity Urząd Zdrowia Publicznego, podległy premierowi, w skład którego weszłyby: Państwowa Inspekcja Sanitarna, Inspekcja Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii oraz Krajowe Centrum Promocji Zdrowia. Takie zespolenie zwiększy ochronę zdrowia publicznego i bezpieczeństwo żywności, a tym samym podniesie konkurencyjność polskiej żywności na rynkach zagranicznych. Konsument sięgający po polską żywność będzie miał stuprocentową pewność, że spożywa produkt najwyższej jakości. Powołamy również narodowy zespół ekspercki ds. zdrowego żywienia, który będzie badał wpływ konsumowanej żywności na zdrowie człowieka.

Zadanie 4. Utworzenie jednej Agencji Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez zespolenie istniejących obecnie kilku instytucji rolniczych

Wobec niebezpiecznych procesów zachodzących w polskim rolnictwie i przerośniętej administracji należy skonsolidować instytucje rolnicze i utworzyć jeden organ, który prowadziłby spójną politykę pomocową i infrastrukturalną, interweniowałby na rynku rolnym, rozsądnie zarządzał majątkiem Skarbu Państwa. Istniejące obecnie i działające w sposób nieskoordynowany Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Ośrodki Doradztwa Rolniczego, Agencję Rynku Rolnego i Agencję Nieruchomości Rolnych należy zespolić w jedną instytucję – Agencję Rozwoju Obszarów Wiejskich, w której zostaną zatrudnieni kompetentni, merytorycznie przygotowani fachowcy. Taka instytucja zajmie się ochroną polskiej ziemi przed obcym kapitałem, zapewnieniem stabilnych cen na rynku rolnym, usprawnieniem obsługi rolników, tak by wszelkie formalności mogli załatwić w jednym okienku, bez konieczności przedkładania stosu dokumentów i oczekiwania w długich kolejkach.

Zadanie 5. Programowanie rozwoju

Najwyższy czas odejść od realizowanego przez obecny rząd polaryzacyjno – dyfuzyjnego modelu rozwoju, w którym faworyzuje się metropolie, pogłębiając tym samym nierówności między metropoliami/ miastami a obszarami wiejskimi i wprowadzając te ostatnie w długoletni okres stagnacji i zastoju.

Konieczne jest zatem opracowanie strategicznych dokumentów, które będą obejmowały:

  • przygotowanie raportu o realizacji polityki rozwoju, który oceni skuteczność przyjętych do tej pory programów i strategii oraz przedstawi wnioski dotyczące zasad jej prowadzenia;
  • kompleksową ocenę dokumentów programowych UE i rządu polskiego dotyczących polityki rozwojowej oraz przygotowanie propozycji ich zmian;
  • stworzenie instrumentów Kompleksowej Polityki Rozwoju Obszarów Wiejskich do 2020 r., w tym systemu wykorzystania funduszy unijnych;
  • wprowadzenie do Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich oraz potraktowania ich jako obszary szczególnej interwencji państwa;
  • przyjęcie w dokumentach strategicznych zapisów gwarantujących wsparcie obszarów wiejskich, skoordynowane i komplementarne ze Wspólną Polityką Rolną i Wspólną Polityką Rybacką;
  • wyodrębnienie konkretnej puli środków wyłącznie na politykę rolną i rozwój obszarów wiejskich;
  • uznanie rolnictwa i produkcji rodzimej żywności za strategiczne zadania państwa;
  • niedopuszczenie do zalewu polskiego rynku przez niezdrową żywność z Zachodu;
  • wypracowanie w ramach polityki rozwoju systemu zróżnicowania terytorialnego Polski i wdrożenie go na poziomie regionalnym;
  • powrót do strategii zrównoważonego rozwoju kraju, w której uwzględnimy zróżnicowanie regionalne Polski, włączymy gminy, powiaty i regiony w odnowę polskiej wsi, skupimy się na rozwoju lokalnym, odejdziemy od zasady przyznawania bogatym gminom większych środków – to biedne gminy powinny otrzymywać większe wsparcie, aby „dogonić” te lepiej rozwinięte.

Wszystkie te działania zmniejszą różnice w poziomie życie mieszkańców miast i wsi oraz właściwie wykorzystają potencjał, jaki drzemie w małych społecznościach.

ROZWÓJ OBSZARÓW WIEJSKICH

„Każdy może mieszkać na wsi, nie wszyscy będą rolnikami”

„Każda gmina krzemowa dolina”

Prawo i Sprawiedliwość i obóz Zjednoczonej Prawicy, jako partie silnie wspierające zrównoważony rozwój całej naszej Ojczyzny nie chcą i nie mogą być obojętne na problemy polskich obszarów wiejskich. Oczywiście dostrzegamy niektóre pozytywne zmiany na polskiej wsi, wprowadzane głównie przy współpracy samorządów terytorialnych, w szczególności w zakresie inwestycji infrastrukturalnych.

Jednak jako nie tylko obserwatorzy zachodzących zjawisk, ale przede wszystkim jako środowisko oddane obywatelom mieszkającym na obszarach wiejskich, dostrzegamy wiele barier rozwojowych i utrzymywanie się istotnych dysproporcji między miastami a terenami niezurbanizowanymi. PiS konsekwentnie i zdecydowanie dąży do zapewnienia polskim obszarom wiejskim rozwoju cywilizacyjnego, który jest nie tylko oczywistym zadaniem państwa opartego na sprawiedliwości i solidaryzmie społecznym, ale poprzez efektywne wykorzystanie ogromnego potencjału i zasobów wsi może być czynnikiem pomocnym w rozwoju całego kraju. Rozwój obszarów wiejskich, oprócz koniecznej czasami interwencji państwa w zakresie problemów niemożliwych do pokonania na poziomie społeczności lokalnych, powinien przede wszystkim opierać się na stymulowanym przez państwo aktywności społeczności lokalnych, na wzmocnieniu roli społeczeństwa obywatelskiego.

Dostrzegamy ogromny kapitał ludzki tkwiący w obywatelach, którzy wybrali obszary wiejskie jako miejsce do życia i realizacji swoich aspiracji. Chcemy, poprzez rozwój infrastruktury technicznej i społecznej, podnieść jakość życia na obszarach wiejskich, a poprzez umiejętne ukierunkowanie i zachętę pomóc w tworzeniu miejsc pracy i włączenie obszarów wiejskich w obieg gospodarki europejskiej.

Kierunki wsparcia rozwoju obszarów wiejskich muszą być komplementarne i powinny się uzupełniać z innymi krajowymi politykami i strategiami, które określają główne cele i priorytety rozwojowe Polski. Rozwój obszarów wiejskich winien obejmować wielosektorowe podejście do tej problematyki, obejmującej nie tylko rolnictwo, lecz również sposoby promowania innych sektorów gospodarki lokalnej.

Wieś polska dysponuje ogromnym potencjałem. Do najważniejszych jego składników należą: przestrzeń, zasoby przyrodnicze, w szczególności lasy, walory krajobrazowe, kilkanaście milionów hektarów gruntów przydatnych do wykorzystania rolniczego i bogata sieć osiedleńcza. Potencjał ten powinien być wykorzystany do stworzenia z obszarów wiejskich atrakcyjnego miejsca do zamieszkania, spędzania wolnego czasu, rekreacji, lokowania podmiotów gospodarczych, szczególnie z sektora MŚP, wykonywania pracy.

Z wielu problemów wymagających konkretnych działań, które odblokują wiejskie zasoby i uruchomią w większym niż do tej pory stopniu potencjał lokalnych społeczności, do najważniejszych należą:

1. Poprawa materialnych warunków rozwoju obszarów wiejskich

Do najważniejszych zadań z zakresu infrastruktury technicznej należą:

a) Poprawa infrastruktury drogowej na obszarach wiejskich poprzez wdrożenie krajowego programu rozwoju dróg lokalnych.

b) Wspieranie inwestycji w zakresie gospodarki wodnej i ściekowej oraz komunikacyjnej i energetycznej na poziomie gospodarstw domowych oraz na poziomie gminnym i międzygminnym.

c) Wspieranie rozwoju infrastruktury technicznej w tym teleinformatycznej, oraz pomoc logistyczna i organizacyjna dla lokalnych i regionalnych przedsięwzięć w tym zakresie.

d) Racjonalna gospodarka zasobami wodnymi na obszarach wiejskich poprzez wspieranie budowy i modernizacji urządzeń melioracji wodnych szczegółowych oraz podstawowych, a także zwiększających retencję wodną.

e) Wspieranie z funduszy krajowych i regionalnych gmin, które nie dysponują wystarczającymi środkami na tworzenie, odnawianie i funkcjonowanie instytucji kulturalnych i oświatowych.

2. Aktywna polityka w zakresie tworzenia miejsc pracy i rozwoju przedsiębiorczości

Poprzez aktywną politykę społeczną ograniczymy sferę ubóstwa na wsi. Ukierunkowanie kształcenia młodych ludzi na faktyczne potrzeby lokalnego rynku pracy, umożliwienie reorientacji zawodowej osób, które już dawno ukończyły edukację szkolną, zachęty do podejmowania samodzielnej działalności gospodarczej, np. w zakresie rękodzieła lub szeroko rozumianej sfery usług, wsparcie dla tworzenia spółdzielni socjalnych, ułatwienia prawne i finansowe dotyczące lokalnego przetwórstwa i sprzedaży bezpośredniej pozwolą podnieść dochody na wsi szerokich grup społecznych i ograniczyć zjawiska patologiczne oraz wykluczenie społeczne.

Do najważniejszych w tym zakresie działań należą:

a) Pomoc w lokowaniu na obszarach wiejskich firm zdolnych do konkurencji.

b) Rozwój przedsiębiorczości i pozarolniczych źródeł dochodów na terenach wiejskich, np. usług dla gospodarstw rolnych lub leśnictwa, usług socjalnych dla ludności, rzemiosła lub rękodzielnictwa, robót i usług budowlanych oraz instalacyjnych, usług turystycznych oraz związanych z kulturą, sportem i wypoczynkiem, usług transportowych i komunalnych, przetwórstwa produktów rolnych lub jadalnych produktów leśnych, wytwarzania produktów energetycznych z biomasy, rachunkowości, doradztwa i usług informatycznych, usług gastronomicznych i cateringowych.

c) Zwiększenie limitu dochodów rolników podejmujących działalność gospodarczą, uprawniającego do pozostania w systemie zabezpieczenia społecznego w ramach KRUS.

d) Stworzenie systemu doradztwa i informacji gospodarczej dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw działających na obszarach wiejskich.

e) Tworzenie przedsiębiorstw społecznych.

f) Pomoc finansowa dla gmin w najgorszej sytuacji dochodowej na przygotowanie Miejscowych Planów Zagospodarowania Przestrzennego.

3. Wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich oraz zagospodarowanie obszarów wiejskich jako atrakcyjnego miejsca do życia, spędzenia wolnego czasu, zamieszkania i rekreacji, oferujące optymalne warunki dla rozwoju osobistego i rodziny.

Do najważniejszych zadań w tym zakresie należą:

a) Planowanie strategiczne gmin.

b) Przygotowanie obszarów wiejskich jako miejsca do inwestycji.

c) Stworzenie stref usługowo-produkcyjnych w gminach (np. mini-parków technologicznych i przemysłowych) dla zachęcania podmiotów gospodarczych i osób fizycznych do prowadzenia różnorodnej działalności gospodarczej oraz zwiększenie możliwości poręczenia kredytów dla podmiotów gospodarczych realizujących inwestycje na obszarach wiejskich.

d) Ochrona środowiska i zachowanie walorów przyrodniczych obszarów wiejskich.

e) Wsparcie działań rolno środowiskowych i zalesianie marginalnych gruntów rolnych.

f) Odnowa wsi oraz zachowanie i rozwój dziedzictwa kulturowego.

g) Wspieranie rozwoju budownictwa mieszkaniowego na obszarach wiejskich.

h) Uporządkowanie rozwoju przestrzennego wsi.

i) Rozwój funkcji turystycznych na obszarach wiejskich.

4. Program ożywienia małych miast

Szczególną rolę PiS i Zjednoczona Prawica przywiązują do ożywienia małych miast. Powinny one stać się lokalnymi centrami rozwoju, także dla okolicznych terenów. Poprzez wzmocnienie zachęt inwestycyjnych, które zaowocują powstawaniem produkcyjnych i usługowych podmiotów gospodarczych, tworzących miejsca pracy, można będzie wykorzystać istniejące zasoby siły roboczej, także z rodzin rolniczych, ograniczając emigrację z powodów ekonomicznych kolejnych roczników młodzieży.

Proces ożywienia małych miast zlokalizowanych na terenach wiejskich oprzeć można na idei rewitalizacji ich funkcji rynkowych w odniesieniu do gospodarki żywnościowej, wraz z tworzeniem niezbędnej infrastruktury gospodarczej i społecznej oraz szerokim wsparciem (doradczym, finansowym, szkoleniowym) lokalnej przedsiębiorczości w tym zakresie. Ożywienie małych miast stanowi z kolei klucz do odnowy i rozwoju społeczności lokalnych, wzrostu popytu na lokalne produkty, oraz odbudowy gospodarki lokalnej na zasadach zrównoważonego rozwoju.

5. Rozwój odnawialnych źródeł energii na obszarach wiejskich

Do najważniejszych zadań w tym zakresie należą:

a) Odnowienie programu promocji biopaliw i innych paliw odnawialnych

b) Wsparcie dla produkcji roślin stanowiących potencjalne surowce do produkcji biopaliw oraz dla inwestycji w gospodarstwach rolnych w zakresie produkcji, obrotu i wykorzystania biopaliw c) Rozwój produkcji i technologii wykorzystujących inne odnawialne źródła energii (OZE) na terenach wiejskich, np. wykorzystanie biomasy do produkcji w energii elektrycznej i ciepła, intensyfikacja wykorzystania małej energii wodnej,

d) Promowanie i tworzenie mikroinstalacji do wykorzystania OZE, szczególnie biogazowi rolniczych.

6. Program wsparcia dla obszarów po byłych Państwowych Gospodarstwach Rolnych.

Skala problemów do rozwiązania na terenach popegeerowskich jest szczególnie wielka. Tylko świadoma i sprawiedliwa polityka państwa, we współpracy z samorządami terytorialnymi i samymi mieszkańcami tych terenów, zainteresowanymi poprawą swego losu, może przynieść szansę na wyjście z zapaści cywilizacyjnej. Wszystkie działania z zakresu infrastruktury technicznej i społecznej oraz aktywizacji zawodowej mieszkańców obszarów wiejskich mogą i powinny być realizowane także na terenach popegeerowskich.

Dla zwiększenia zainteresowania potencjalnych inwestorów trzeba wprowadzić określone zachęty. Inwestycje na obszarach po byłych PGR będą korzystać z przywilejów takich jak inwestycje w Specjalnych Strefach Ekonomicznych /SSE/.

WSPÓLNA POLITYKA ROLNA I WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA

Rozwój polskiej wsi zależy od uwarunkowań zewnętrznych (globalizacja, negocjacje WTO, polityka spójności UE, kształt Wspólnej Polityki Rolnej, umowy handlowe UE – państwa spoza UE), a także od wewnętrznych (polityka gospodarcza, polityka ROW, polityka społeczna, edukacja i wiedza na obszarach wiejskich, polityka spójności na rzecz obszarów wiejskich). Realizacja przyjętego przez Prawo i Sprawiedliwość oraz Zjednoczoną Prawicę Programu Rolnego „Silne rolnictwo, Zdrowa żywność, Nowoczesna Wieś” wymaga zapewnienia polskiemu rolnictwu równych warunków konkurencji na Jednolitym Rynku Europejskim poprzez aktywne uczestnictwo w kształtowaniu korzystnej dla Polski Wspólnej Polityki Rolnej i współpracy międzynarodowej.

Za najpilniejsze zadania do realizacji należy uznać:

I. Aktywny i skuteczny udział Polski w negocjacjach Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz umowy handlowej USA – UE (TTIP)

II. Aktywną politykę państwa na rzecz kształtowania korzystnej dla Polski Wspólnej Polityki Rolnej UE.

III. Uproszczenie procedur i zapewnienie skutecznych mechanizmó umożliwiających efektywne wykorzystanie środków WPR na lata 2014-2020.

IV. Przegląd WPR w 2016-2017 roku oraz wizja WPR i Polityki Spójności UE po 2020 roku z punktu widzenia Polski.

V. Zapewnienie warunków równej konkurencji polskiej żywności na rynkach światowych.

Ad I. Polska powinna stanowczo przeciwdziałać, aby w negocjacjach WTO w obszarze rolnictwa nie nastąpiło pogorszenie w trzech obszarach tematycznych rolnictwa, w szczególności: dostępu do rynku, konkurencji eksportowej i wsparcia wewnętrznego.

W ramach porozumienia handlowo-inwestycyjnego (TTIP) między Komisją Europejską a rządem USA należy doprowadzić do rezygnacji z deregulacji standardów zabezpieczających i służących interesom publicznym: ochrony praw konsumenckich i polityki zdrowotnej, ochrony środowiska, w tym jego rewitalizacji, dobrostanu zwierząt, zdrowej żywności, zrównoważonych praktyk rolniczych, przepisów o oznaczaniu produktów.

Ad II. Polska, jako jeden z największych krajów UE i jeden z liderów w dziedzinie rolnictwa, powinna prowadzić bardziej aktywną politykę w kształtowaniu WPR UE. Polska nie może i nie musi być tylko biernym wykonawcą podejmowanych poza nią decyzji dotyczących przyszłości rolnictwa w Europie, lecz powinna tę przyszłość aktywnie kreować.

Prowadząc aktywną politykę Polska powinna aktywnie działać na rzecz wyrównania dopłat bezpośrednich do średniego poziomu w UE, z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków politycznych i prawnych. Pasywna postawa może spowodować przedłużenie dyskryminacji polskich rolników także po 2020 roku. Nasi partnerzy w UE muszą wiedzieć, że sprawa pełnego wyrównania dopłat bezpośrednich ma dla Polski kluczowe znaczenie.

Wspólna Polityka Rolna Unii Europejskiej powinna być tak ukształtowana, by zapewniła Europie, w tym oczywiście i Polsce, niezbędne ilości żywności i szeroko pojęte bezpieczeństwo żywnościowe. Groźne jest też wyłączania ziemi z produkcji rolniczej, restrykcyjne limitowanie produkcji rolnej oraz nadmierne otwarcie UE na import żywności z rynków trzecich. Rolnictwo europejskie, choć zróżnicowane, opiera się na niewielkich gospodarstwach rodzinnych. Taki model rolnictwa sprawdził się w Europie, a tym bardziej w Polsce i powinien zostać utrzymany i wzmocniony. Należy też rozważyć koncepcję gospodarstw rolnych – socjalnych, zapewniających odpowiednie warunki do życia osobom, które nie powinny zasilać grona bezrobotnych mieszkańców miast. Polska powinna popierać rolnictwo naturalne i ekologiczne, które ze względów gospodarczych i społecznych jest znacznie lepsze niż oparte na wielkich gospodarstwach rolnictwo wielkoprzemysłowe. Należy tworzyć warunki dla rozwoju gospodarstw prowadzących produkcję z zachowaniem naturalnych metod produkcji i zasad dobrostanu zwierząt.

W polityce UE Polska powinna działać na rzecz polityki sprzyjającej rozwojowi lokalnych rynków rolnych i lokalnego przetwórstwa rolnego, zmniejszających uzależnienie rolników od wielkich koncernów przemysłowych i wielkich sieci handlowych oraz tworzyć odpowiednie warunki ekonomiczne i prawne, aby rolnicy mogli sprzedawać swoje produkty bezpośrednio konsumentom.

Ad. III. Polska w latach 2014 – 2020 otrzyma unijne wsparcia w ramach I i II filaru, chociaż zdecydowanie

niższe, niż to wynika z potencjału i potrzeb polskiego rolnictwa, a szczególnie potrzeb rozwoju obszarów wiejskich. Należy zapewnić mechanizmy umożliwiające uproszczenie procedur i warunków wykorzystania środków, efektywne wykorzystanie środków WPR poprzez zapewnienie odpowiednich środków budżetowych na współfinansowanie, sprawną i skuteczną administrację, ograniczoną do niezbędnej skali potrzeb rolników oraz wsparcie przez nowoczesny system doradztwa rolniczego. Wykorzystamy takie rozwiązania w prawie UE, które w maksymalnie możliwym stopniu i zakresie uwolnią rolników od zbędnej biurokracji i kontroli.

Ad. IV. Od momentu powstania WPR podlegała dość istotnym przeobrażeniom, ale cele strategiczne postawione w Traktacie Rzymskim w 1957 r. pozostały niezmienione i obowiązują do dzisiaj, dlatego konieczne wydaje się przeprowadzenie oceny obowiązujących celów pod względem merytorycznym oraz sposobu ich zdefiniowania. Unia stopniowo odchodzi od ich realizacji, uwagi są do ich zasadności, aktualności czy użyteczności. Niezbędny będzie bieżący monitoring realizacji WPR dla sformułowania zastrzeżeń i uwag oraz przygotowanie wniosków dla przeglądu tej polityki w 2016 roku, co może umożliwić korektę niekorzystnych dla Polski zapisów i ograniczeń. Zgodnie z ustaleniami dotyczącymi WPR na lata 2014-2020 przewidziano przeprowadzenie w 2016 roku przeglądu funkcjonowania WPR, w szczególności w zakresie odejścia od historycznego modelu naliczania poziomu płatności bezpośrednich oraz utrzymania w latach 2014-2020 wsparcia na rzecz rozwoju obszarów wiejskich na poziomie perspektywy 2007-2013 (ok. 14mld zł). Rząd Polski

powinien przygotować propozycje zmian WPR i PS. Głównym elementem stanowiska powinno być zapewnienie polskim rolnikom i producentom rolnym równych warunków konkurencji na Jednolitym Rynku.

Polska jako jeden z największych beneficjentów WPR, a także polityki rozwoju obszarów wiejskich musi wypracować propozycje kształtu WPR po 2020 roku, a następnie strategię postępowania w negocjacjach nad dokumentami UE. Propozycja ta powinna uwzględniać problemy rolnictwa światowego wynikające z globalizacji w szczególności: dysproporcje ekonomiczne na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego, zależności rolnictwa od ogniw pozarolniczych, utratę przewag komparatywnych, skutki redukcji kosztów wytwarzania, wzrost ryzyka produkcji rolnej związany ze zmianami klimatycznymi oraz zmiennością cen na rynkach rolnych

Ad. V. Polska powinna stanowczo działać na rzecz równej konkurencji rolnictwa europejskiego z rolnictwem światowym oraz równej konkurencji polskich producentów na tych rynkach. Polska powinna wpływać na politykę gospodarczą Unii w takim kierunku, żeby na rynek europejski mogła być importowana tylko taka żywność, przy produkcji której zachowane zostały takie same zasady, jakie obowiązują rolników i producentów żywności w Unii Europejskiej. Tylko wtedy rolnicy europejscy, a więc i polscy, obciążeni licznymi standardami produkcyjnymi (sanitarnymi, weterynaryjnymi, socjalnymi, ekologicznymi, dobrostanu zwierząt itp.) mogą konkurować z importem żywności produkowanej bez zachowania tych standardów. Niezbędna jest skuteczna kontrola i nadzór nad obrotem produktami rolno-spożywczymi importowanymi do Polski. Z krajów UE oraz krajów trzecich na teren Polski napływa wiele produktów rolno-spożywczych, których jakość budzi zastrzeżenia.